Een toilet openstellen? Zo maak je als ondernemer het verschil
Even snel naar het toilet. Voor de meeste mensen is het vanzelfsprekend, maar voor mensen met een darm- of blaasprobleem kan het een dagelijkse uitdaging zijn. Het tekort aan toegankelijke toiletten zorgt ervoor dat sommigen liever thuisblijven. MDL Fonds wil daar verandering in brengen en roept ondernemers op om mee te helpen. Directeur-bestuurder Mariël Croon vertelt waarom dat zo belangrijk is en hoe je als ondernemer kunt bijdragen.

Fotografie: Hadewych Veys
Een middag winkelen, een terrasje pakken of een wandeling door de stad maken. Voor veel mensen zijn het gewone dagelijkse activiteiten. Maar wat als je niet zeker weet of je onderweg naar het toilet kunt? Voor mensen met bijvoorbeeld het prikkelbaredarmsyndroom (PDS), de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa of een stoma, is die onzekerheid soms reden om helemaal niet de deur uit te gaan. Ook ouderen, zwangere vrouwen, mensen met blaasproblemen en ouders met jonge kinderen zijn gebaat bij voldoende toiletten.
Croon: “Veel van deze mensen kunnen hun toiletbezoek niet uitstellen. Als ze aandrang hebben, moeten ze binnen vijf minuten een wc kunnen vinden. Je kunt je voorstellen wat dat met iemand doet. Sommige mensen blijven daarom liever thuis.”
Nederland heeft te weinig toegankelijke toiletten
Volgens Croon is het tekort aan openbare toiletten in Nederland een groot probleem. “In landen als Engeland, Duitsland en Oostenrijk zie je op veel plekken goed verzorgde openbare toiletten. In Nederland is dat veel minder vanzelfsprekend.”
MDL Fonds pleit daarom voor een landelijke norm: in drukbezochte gebieden, zoals winkelstraten, stadscentra en toeristische locaties, zou iedere 500 meter een toegankelijk toilet beschikbaar moeten zijn. Bij voorkeur een toegankelijk openbaar toilet, maar anders een toilet dat door bijvoorbeeld een horecagelegenheid of winkel wordt opengesteld.
Daarbij ligt de verantwoordelijkheid volgens Croon nadrukkelijk niet alleen bij ondernemers. “Wij vinden dat gemeenten hier ook voor moeten zorgen. Super als de horeca wil helpen, maar je kunt niet verwachten dat horecaondernemers het hele probleem oplossen. Zeker op drukke toeristische plekken kan het gebeuren dat een ondernemer wordt overspoeld door mensen die alleen naar het toilet willen, waardoor eigen gasten moeten wachten.”
Ondernemers kunnen een belangrijke bijdrage leveren
Toch kunnen ondernemers volgens Croon wel degelijk het verschil maken. Daarom heeft MDL Fonds onder meer een samenwerkingsovereenkomst gesloten met Koninklijke Horeca Nederland (KHN). De brancheorganisatie roept haar leden op om hun toiletten, waar mogelijk, open te stellen voor mensen die deze dringend nodig hebben.
Maar ook andere bedrijven kunnen bijdragen. Zo stellen onder meer Dille & Kamille, Bagels & Beans en Randstad hun toiletten beschikbaar. Daarmee helpen ze een groter netwerk van toiletten te creëren waar mensen onderweg terechtkunnen.
Croon begrijpt dat dit voor ondernemers niet altijd eenvoudig is. “Een toilet openstellen brengt kosten met zich mee. Denk aan extra schoonmaak, toiletpapier en water. Daar hebben we absoluut begrip voor. We roepen mensen die gebruikmaken van een opengesteld toilet dan ook op om het netjes achter te laten en bij voorkeur een kleine fooi te geven.”
Volgens Croon zijn de ervaringen met ondernemers die hun toilet beschikbaar stellen overwegend positief. “We horen eigenlijk weinig klachten over de mensen die de wc gebruiken. Zij zijn vaak ontzettend dankbaar dat ze ergens terechtkunnen. Die gastvrijheid wordt enorm gewaardeerd.”
De WC Pas: toegang voor wie het nodig heeft
Ondernemers die hun toilet niet voor iedereen willen openstellen, kunnen ervoor kiezen om alleen mensen met de MDL Fonds WC Pas toegang te geven. Deze persoonlijke, digitale pas is onderdeel van de WC Wijzer-app en geeft gebruikers toegang tot extra toiletten die bedrijven speciaal voor hen beschikbaar stellen.
De WC Pas is beschikbaar voor donateurs van MDL Fonds en leden van aangesloten patiëntenorganisaties. Voor zowel ondernemers als bezoekers biedt de pas duidelijkheid. Gebruikers kunnen bij binnenkomst hun pas laten zien, zonder uitgebreid te hoeven uitleggen waarom ze dringend naar het toilet moeten.
“Voor ondernemers kan die pas net het verschil maken”, vertelt Croon. “Je weet dat de mensen die binnenkomen bewust gebruikmaken van deze regeling. En voor de gebruikers is het fijn dat ze niet eerst hoeven uit te leggen waarom ze zo dringend naar de wc moeten.”
De pas wordt daarom ook wel een doorlooppas genoemd. Wanneer medewerkers weten hoe de regeling werkt, kunnen gebruikers hun pas laten zien en direct doorlopen naar het toilet. Dat bespaart tijd en voorkomt ongemakkelijke situaties.
Meer dan 8.000 toiletten in de WC Wijzer
Om het vinden van een toilet gemakkelijker te maken, ontwikkelde MDL Fonds de gratis WC Wijzer-app. Daarin staan inmiddels meer dan 8.000 openbare en opengestelde toiletten in Nederland.
Gebruikers kunnen zien waar het dichtstbijzijnde toilet is, wanneer het geopend is en of er kosten aan verbonden zijn. Ook kunnen ze zoeken naar specifieke voorzieningen, zoals een rolstoeltoegankelijk toilet of een babyverschoontafel. Mensen met een WC Pas zien daarnaast de extra toiletten die speciaal voor hen beschikbaar zijn.
Ondernemers kunnen hun toilet aanmelden voor de WC Wijzer. Daarbij kunnen ze aangeven onder welke voorwaarden bezoekers terechtkunnen. Zo is bijvoorbeeld zichtbaar of het gebruik gratis is of dat er betaald moet worden. Ondernemers die meedoen, kunnen bovendien een sticker op hun raam plaatsen om duidelijk te maken dat hun toilet beschikbaar is.
‘Het is geen luxe, maar een noodzaak’
Croon hoopt dat steeds meer ondernemers hun deuren openstellen. Want hoewel een toiletbezoek misschien iets kleins lijkt, kan het voor iemand met een medische aandoening een wereld van verschil maken.
“Het gaat niet om luxe. Naar de wc kunnen is een primaire levensbehoefte, net als eten en drinken. Er zijn ontzettend veel mensen voor wie het echt niet mogelijk is om hun toiletbezoek uit te stellen.”
Tegelijkertijd blijft MDL Fonds zich inzetten voor meer openbare toiletten. Het fonds helpt gemeenten bij het ontwikkelen van toiletbeleid en denkt mee over oplossingen voor locaties waar de druk op bestaande voorzieningen groot is. Ook ondernemers die tegen problemen aanlopen, kunnen bij het fonds aankloppen.
“Als ondernemers merken dat ze worden overspoeld doordat er in hun gemeente te weinig toiletten zijn, mogen ze zich bij ons melden. Dan helpen we om dat bij de gemeente onder de aandacht te brengen. We moeten het uiteindelijk samen oplossen.”
Ook jouw bedrijf kan meedoen
Heb je een horecagelegenheid, winkel of ander bedrijf en wil je jouw toilet beschikbaar stellen? Via de WC Wijzer kun je je toilet aanmelden, zodat mensen weten dat ze bij jou terechtkunnen. Je kunt ervoor kiezen om je toilet voor iedereen open te stellen of alleen voor mensen met de MDL Fonds WC Pas.
- Toilet aanmelden: Meld je toilet aan voor de WC Wijzer.
- Meer weten over de WC Pas? Bekijk de informatie voor bedrijven.
- Vragen of hulp nodig? Neem contact op via wcwijzer@mdlfonds.nl.
Door je toilet open te stellen, maak je jouw onderneming toegankelijker en help je meer mensen om zelfstandig en met een gerust gevoel op pad te gaan.

